Sitemizi Gezmeye başlamadan

önce 2 dk. stres atmak ister misiniz?

 36 hafta

ORMAN AĞAÇLARINDA TOHUMLA FİDAN ÜRETİMİ

Giriş; Orman ağaçlarında tohumdan fidan üretimi çok hassas ve
dikkat gerektiren bir iştir.


Tohumla fidan üretimini anlatırken tohumun yapısı ile ilgili bazı
 temel bilgilerin de bilinmesi gerekir. Bu nedenle tohumun yapısı kısaca
açıklanmıştır.



Tohum nedir: Bir bitkideki dişi çiçeğin, aynı türün erkek
çiçek polenleri ile döllenmesi sonucu ortaya çıkan oluşumdur.


Tohum, 3 bölümden oluşur.


1-Embriyo


 Embriyo; Tohum içerisindeki bitki taslağıdır ve   3 kısımdan oluşur.
a-Kökcük b- Gövdecik c- Çenek yapraklar


2-Endosperm


Tohumun çimlenmesi ve ilk gelişimini sağlaması için gerekli olan
besin kaynağıdır.


3-Tohum kabuğu


Tohum kabuğu ise adından da anlaşılacağı üzere embriyo ve endespermi
çevreleyen kısımdır ve  iki kısımdan oluşur. a-Dış kabuk b-İç kabuk


Tohumun çimlenmesi:


Sağlıklı tohumlar; uygun nem, sıcaklık ve oksijeni bulduğu zaman 
belirli bir süre sonra çimlenir. Bu şartlar sağlandığı halde sağlıklı, sağlam
tohumlarda çimlenme olmuyorsa çimlenme engeli var demektir.


Çimlenme Engeli nedir?


Çimlenme engeli; tohumun kendi iç ve dış özelliklerinden kaynaklanan
ve çimlenmeyi engelleyen özelliktir. Bir başka ifade ile; tohumun çimlenmesi
için gerekli şartlar sağlandığı halde tohumun çimlenmemesinin
engellenmesidir.


Çimlenme engelini yaratan özellikler nelerdir?


a-Tohum Kabuğundan veya Etli Kısmından Kaynaklanan Çimlenme
Engeli;


 Tohumun çimlenmesi için dış kabuktan içeriye su girmesi ve tohumun
şişmesi gerekir. Dış kabuk kalın ve sert olduğu taktirde tohumun içerisine su
nüfuz edemez ve çimlenme gerçekleşemez. Bu durumda dış kabuğun aşındırılması
veya inceltilmesi gerekir.


Çimlenme, tohumun dışındaki etli  kısımda yer alan bazı
kimyasal maddelerden de  olumsuz etkilenebilir.  


b-Embriyodan kaynaklanan Çimlenme Engeli;


Tohumun embriyosunun tam olarak gelişmemesi veya belirli bir süre
dinlenme veya uyku ihtiyacı hissetmesidir.


c-Endospermden Kaynaklanan Çimlenme Engeli;


Tohumun çimlenmesinde enerji kaynağı olan endosperm içerisindeki
besin maddelerinin kullanıma hazır olmamasıdır.


Çimlenme engeli tüm ağaç ve çalı türü tohumlarında görülmez. Bazı
türlerde ise yukarıda sayılan çimlenme engelinin ikisi veya üçü bir arada
görülebilir.


 Çimlenme Engelleri Nasıl Giderilir.


Çimlenme engelini gidermek için yapılan işlemlere; tohumun ekim 
öncesi göreceği işlemler, ön işlem veya uyarıcı işlem denilmektedir. Bunlar
hakkında pratiğe dönük kısa açıklamalar aşağıda yapılmıştır.


a-Asitle muamele;


Akasya, Yalancı akasya, İğde, Harnup Gladiçya gibi sert kabuklu
tohumlar %95lik konsantre sülfürik asitle muamele edilir. Asit yakıcı bir
kimyasal maddedir. Bu nedenle tohumların gözenekli, kevgir gibi çelik bir kaba
konularak asite daldırılması ve türlere göre değişen sürelerde 5-60 saniye kadar
asitte tutulması ve daha sonra tohumların bol su ile yıkanması gerekmektedir.
Ancak bu işlemin deneyimli kişilerce yapılması gerekir.


b-Tohum Kabuğunu Aşındırılması;


Tohum kabuğundan veya etinden kaynaklanan çimlenme engelinin
giderilmesinin en tehlikesiz yolu ise dış kabuğun aşındırılarak inceltilmesidir.
Bunun için tohumun dış kabuğunu zedeleyen tambur şeklinde, tamburun içerisinde
zedelemeyi yapan metal çivi veya çıkıntılar olan elektrikle veya elle çevrilen
aletler geliştirilmiştir. En basit yöntem ise bir kabın içerisine tohumlarla
birlikte çakıl taşlarının konularak sallanması veya çevrilmesidir.


Benzer şekilde etli meyvelerin etli kısmını ayıran aletler de
geliştirilmiştir.


Burada hatırlatılması gereken en önemli husus ise sert kabuklu
tohumların daha kabukları tam olarak sertleşmeden toplanarak ekilmesi halinde
çimlenme engelinin aşılabileceğidir.


c-Sıcak Suda Bırakma;


Kabuktan kaynaklanan çimlenme engelinin giderilmesi için uygulanan
yöntemlerden biri de  tohumların sıcak suda bırakılmasıdır. Burada tohumların
haşlanma riski vardır. Bunun için tohum hacminin 4-5 katı su kaynatılır ve
ateşten indirilir. Daha sonra soğumaya bırakılan suya tohumlar atılarak 12-24
saat kadar burada tutulur. Sıcaklığın etkisi ile su alıp şişen tohumlar dibe
çöker diğerleri üstte kalır. Su alıp şişmeyen tohumları tekrar sıcak suda
bırakmak gerekebilir.


d-Sıcak katlama;


Tohum kabuğundan kaynaklanan çimlenme engelinin giderilmesinde
uygulanan bir diğer yöntem ise  sıcak katlamadır. Sıcak katlamada;  24 saat suda
ıslatılan tohumlar suyu süzülmüş ıslak kum veya turba ile karıştırılarak  oda
sıcaklığında türlere göre belirtilen süre kadar tutulur.


e-Soğuk Katlama;


Embriyodan kaynaklanan çimlenme engelinin giderilmesinde yaygın
olarak kullanılan bir yöntemdir. Soğuk Islak katlama da denilen bu yöntemle
tohumlar rutubetli, soğuk ve havadar ortamda belirli bir süre bekletilerek
(dinlendirilerek) embriyoların gelişmesi ve uyku isteğinin yerine getirilmesi
sağlanır.


Bunun için :    24 saat suda bekleyen ve suyu süzülen tohumlar  yine suyu süzülmüş
ıslak kumla karıştırılarak polietilen (naylon) poşet içerisinde belirli süre + 4
derecede bekletilir. +4 derece için evlerde kullandığımız  buzdolaplarının
sebzeliği uygundur. Katlamadan çıkan tohumlar hemen tüpe veya yastığa
ekilmelidir.


Katlamada Dikkat Edilecek Hususlar;


Gerek sıcak katlama gerekse soğuk katlama esnasında  tohumlar belirli
aralıklarla gözle kontrol edilmelidir. Tohumlarda küflenme olduğu taktirde
tohumlar yıkanmalı ve  mantara karşı ilaçlanmalıdır. Yapılan kontrollerde
tohumlarda çatlama ve sürme gibi çimlenme hareketleri görüldüğünde katlamaya
hemen son verilmeli ve tohumlar ekilmelidir.


Katlamada dikkat edilecek bir diğer husus ise katlamaya ne zaman
başlanacağıdır. Normal olarak bazı tür tohumlar (Meşe, kestane, sedir, göknar
vb.) sonbaharda ekildiği taktirde bahara kadar geçen sürede toprakta katlama
olacağından ayrıca katlamaya gerek duyulmaz. Buna karşın tohumu sonbaharda ekme
gibi bir şansımız olmadığı taktirde katlamayı yapmak zorundayız. Bu durumda
katlamaya başlama zamanı önem kazanmaktadır. Örneğin sedir tohumunu Ocak ayında
temin ettik ve normal olarak ta Nisan ayında ekmek istiyoruz..  Sedir tohumunun
bir aylık bir soğuk katlama isteği olduğunu düşünürsek katlamaya Mart ayında
başlamak  durumundayız. Aksi taktirde Ocak ayında temin ettiğimiz tohumu hemen
katlamaya aldığımız taktirde Şubat ayında ekmek gerekecektir. Eğer sera gibi bir
ortamımız yok ise  Şubat ayında katlamadan çıkan tohumları zayi etmek durumunda
kalabiliriz. Bu nedenle ekeceğimiz türün özelliğine göre ekim zamanımızı
belirleyip katlama süresi kadar önceden katlamaya başlamak gerekmektedir.


 


 


 


 


 Ağaç ve Çalı Türlerine Göre Tohumların Ekim Öncesi Göreceği
İşlemler;


Türkiye’de özel fidan üreticileri yerli türler yanında ağırlıklı
olarak yabancı tür (exzotik) tohumları kullanmaktadır. Bu nedenle aşağıda bazı
yerli türler ile ağırlıklı olarak ta yabancı tür tohumların ekim öncesi göreceği
işlemler tablo halinde verilmiştir.


 


 TOHUMLARIN EKİM ÖNCESİ GÖRECEĞİ
İŞLEMLER


 


              Tohum
Türü                                                         
   Öneriler        
                    






























































































Abies bornmülleriana-Uludağ göknarı


Abies nordmanniana- Doğu Karadeniz göknarı


Abies Equi trojani- Kazdağı göknarı


Abies cilicia-Toros göknarı


Sonbaharda ekilemediği taktirde 21 gün  soğuk katlama
yapılmalıdır.


 


Abies concolor- Gümüşi göknar


 


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Abies pinsapo- İspanya göknarı


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Acer palmatum atropurpureum- Kırmızı yapraklı Japon
akçaağacı


37.7 C derece sıcak suda 24-48 saat tutulmalı, tohumların
suyu süzüldükten sonra yarı yarıya turba ile karıştırılarak naylon torbaya
konulmalı ve 21 C derecede (Oda sıcaklığında) 60 gün ve 60 günden az olmamak
üzere 120 güne kadar soğuk katlama yapılmalıdır. 


Cedrus libani-Toros sediri


Sonbaharda ekilemediği taktirde 30 gün soğuk katlama
yapılmalıdır.


Cedrus atlantica- Atlas sediri


 24 saat suda ıslatılmalı, katlamaya gerek
duyulmaz


Cedrus deodora- Himalaya sediri


Atlas sedirinde olduğu gibi. Ancak 14-30 gün soğuk katlama
hızlı sonuç alınmasını sağlar.


Cupressus arizonica- Arizona servisi, Mavi servi


 24 saat suda ıslatılmalı, 30 gün soğuk katlama
yapılmalı.


(Mantar için 1 galon suya 4 yemek kaşığı Captan mantar ilacı
katılarak soğuk katlama yapılmalı.)


Ginko biloba- Fil kulağı, ginko


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Larix decidua- Melez


24 saat suda ıslatılmalı


Liriedendron tulipifera- Lale ağacı


24 saat suda ıslatılmalı, 180 gün soğuk katlama
yapılmalı


Magnolia soulengena- Manolya


24 saat suda ıslatılmalı, 120 gün soğuk katlama
yapılmalı


Photinia willosa- Alev ağacı


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Picea orientalis-Doğu ladini


24 saat suda ıslatılmalı


Picea abies- Batı ladini, Avrupa ladini


24 saat suda ıslatılmalı


Picea engelmannii- Engelmani ladini


24 saat suda ıslatılmalı


Picea omorica- Sırp ladini


 24 saat suda ıslatılmalı, 


Picea pungens glauca- Mavi ladin


 24 saat suda ıslatılmalı


Picea sitchensis- Sitka ladini


24 saat suda ıslatılmalı


Pinus nigra- Karaçam, Pinus buritia-Kızılçam,


Pinus pinea-Fıstıkçamı


Pinus halepensis- Halep çamı


24 saat suda ıslatılmalı


Pinus griffithi-Pinus excelsa- Ağlayan çam


 24 saat suda ıslatılmalı


Pinus mugo- Bodur çam, Mugo çamı


24 saat suda ıslatılmalı


Platanus acerifolia- Londra çınarı


 24 saat suda ıslatılmalı, 90 gün soğuk katlama
yapılmalı


Poulovnia tomentosa- Pavlonya


Toprak yüzeyine ekilmeli ve sıkıştırlımalı


Psudotsuga taxifolia- Duglaz


 24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Sekoya gigentea- Sekoya


24 saat suda ıslatılmalı, 30 gün soğuk katlama
yapılmalı


Taxus baccata- Porsuk


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama yapılmalı 


Sonbaharda ekildiğinde baharda çimlenebilir, katlamaya gerek
kalmaz.


Thuja orientalis- Doğu mazısı


24 saat suda ıslatılmalı, 60 gün soğuk katlama
yapılmalı


Tilia americana- Amerikan ıhlamuru


Sıcak sudan geçirilmeli, 24 saat suda tutulmalı ve 90 gün
soğuk katlama yapılmalı


Wisteria sinensis- Mor salkım


 24 saat suda ıslatılmalı

YORUMLAR

Bu içerikle ilgili her türlü bilimsel ve deneyimsel bilgi ve yorumlarınızı ekleyin lütfen, editör tarafından incelenip yayınlanacaktır, Okuyucuların size ulaşabilmesi için iletişim bilgilerinizi girebilirsiniz.

yunus çağlayan  { 15 Aralık 2008, Pazartesi }
sayın yetkili tohum çimlendirme ve fidan büyütme hakkında yazılı kaynak varmı nasıl temin edebiliriz.


YORUM YAZIN

Ad-Soyad:
E-Posta:
Mesaj:

KÖŞE YAZILARI
Kelebek Misali - Yaprak Döken Manolyolar - Magnolıa
Thunbergia Alata-karagözlü Suzan Sarmaşığı-endomelas Alata ( Ex Sims) Raf.
FORUMLARDAN
 SEKTÖR REHBERİ

      » Gelişmiş Arama

mobilya rehberi
Rehberler - Bilgi Kaynakları - Portallar
peyzaj ve sulama
Peyzaj Proje & Uygulama
Sahin Bey Çiftligi
Diğer
AKBAHAR PLASTİK SAN. VE DIŞ TİC. LY
Diğer
ŞAMİL FİDANCILIK
Fidan Üretici Ve Satıcılar (özel Peyzaj)
İNCİ FİDANLIĞI
Fidan Üretici Ve Satıcılar (özel Peyzaj)
Çankırı Tarım İl Müdürlüğü
Diğer
FLORIADE SÜS BİTKİLERİ
Çiçek & Çiçek Fidesi Üreticileri

© 2008 36Hafta.com / Aksi belirtilmeyen tüm yazıların yayın hakları sitemize aittir. Kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir.

Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. PASİFİK YATIRIM LTD.ŞTİ.

www.mobilyarehberi.com www.BerkmaX.com

 web statistics
View My Stats