•	ANASAYFA

•	KURUMSAL

•	Referanslar
•	Satıştaki Ürünler

•

FORUM

•	İLETİŞİM

PEYZAJ MİMARI ARANIYOR

HASTA TAKLİDİ YAPAN BİTKİ

Ekvador’un yağmur ormanlarında hasta taklidi yapan bir bitki bulundu.

Döşemeci güveler olarak bilinen bitki zararlılarının, yapraklarını yememesi için hasta numarası yapan bitki, onları durduruyor.

Hasta taklidi yaptığı bilinen ilk örnek olan bu bitki aynı zamanda
bitki yapraklarındaki sık görülen ve alacalılık olarak bilinen durumu
da açıklığa kavuşturuyor.

Keşif, Evolutionary Ecology (Evrimsel Ekoloji) isimli bilim dergisinde yayımlandı.

Yapraklarda alacalı desenler

Alacalılık, çiftçiler tarafından bilinen ve pek çok bitki türünü
etkileyen bir durum olarak biliniyor. Alacalı bitkilerin yapraklarının
yüzeyinde, çeşitli nedenlerden kaynaklanabilen farklı renklerde
desenler gözlenir.

Bunlardan en sık rastlanılanı, yapraktaki hücrelerin klorofillerini ve
dolayısıyla fotosentez kabiliyetlerini (klorofil; bitki hücrelerinde
fotosentezin yer aldığı kloroplast organelinde, bulunan renk
pigmentidir, ışıktan fotosentez için gereken enerjinin elde edilmesini
sağlar ve yapraklara yeşil rengini verir) kaybetmesiyle oluşan
beyazlıklardır.

Teorik olarak, yapraklarında alacalılık bulunduran bitkiler,
kendilerinin besin üretimi için gerekli olan, fotosentez yapma
yetenekleri sınırlanmış olduğundan (fotosentezdeki bu besin üretimi
esnasında gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar sonucu karbondioksitten
oksijen üretimi de gerçekleşir) dezavantajlı gibi görünürler.

Ancak bir grup botanikçinin şans eseri yaptıkları bir keşif bunun pek de öyle olmayabileceğini ortaya koydu.

Zararın izleri taklit ediliyor

Almanya’nın Bayreuth Üniversitesi’nden Sigrid Liede-Schumann ve
meslektaşları Ulf Soltau ve Stefan Dotterl, Ekvador’un güneyindeki
ormanlarda, orman tabanının örtüsünü oluşturan bitkiler (ormandaki
yüksek ağaçların oluşturduğu kubbe altındaki gölgede yaşayan bitkiler)
üzerine çalıştıkları esnada, düz yeşil renkli yaprakları ile bilinen
Caladium steudneriifolium adlı bitkinin etrafındaki alacalı yapraklı
bitkilere oranla döşemeci güveler tarafından çok daha fazla zarar
görmüş olduğunu fark ettiler.

Döşemeci güveler larvalarını yapraklara yayarlar ve kurtçuklar larvadan
çıktıklarında arkalarında verdikleri zarara istinaden beyaz bir iz
bırakarak bitkinin yapraklarını yemeye başlarlar.

Liede-Schumann, alacalı desenlerle larvaların bıraktıkları bu izlerdeki
benzerliğin, döşemeci güveleri yumurtalarını yaymaktan
vazgeçirebileceğini söylüyor.

Seçilim avantajı sağlayan bir özellik

Liede-Schumann bitkinin özellikle hasta taklidi yaptığı kanaatinde;
alacalı yapraklar üreterek önceden döşemeci güveler tarafından zarara
uğramış gibi yapıyor. Bu da güveleri, bitkinin yapraklarındaki çoğu
besin maddesinin zaten yenilmiş olduğunu sanarak yumurtalarını o
bitkiye yaymamaya itiyor.

Düz yeşil bitkilerin ve alacalı yaprakların popülasyonda beraber
bulunmaları durumu ise türün tamamının uzun-süreli var olma başarısını
arttırmasında etkili.

Alacalı yaprakların oluşmasıyla, güveler tarafından yenmemenin
getirdiği kazancın, azalan fotosentez kabiliyetiyle kaybedilenlerden
daha fazla olduğunu düşünen araştırmacılar, alacalılık özelliğinin
yabani bitkilerde seçilim avantajı sağladığı için varlığını
sürdürdüğünü öne sürüyorlar.

HASTA TAKLİDİ YAPAN BİTKİ

YORUMLAR

YORUM YAZIN