İlkbahar sonlarına ve yaz başlarına doğru sokakta çiçek satanların favorisi Leylaktır.
Anavatanı Trakya-Balkanlar, ayrıca Uzakdoğu’da Çin olan mükemmel kokulu bu bitki (Syringa vulgaris, Oleaceae yani zeytingiller ailesinden), bizi etkilediği gibi kelebekleri de bahçemize çeker.
Leylakların bakımı çok kolaydır. Ufak bir ağaççık ya da çalı şeklinde, katmerli olabilir. Bilinen 100 değişik türü vardır. Bahçeniz’de bol güneşli alanlara, çiçeklerin veya bodur ağaçların hemen arkasına dikebileceğiniz gibi leylakları yan yana ekerek muhteşem bir çit yapabilirsiniz. Bu çitler aynı zamanda bitkileriniz ve sizin için iyi birer rüzgar kesici görevi görebilirler. Artık taponlaşan ligustrum çitlerinden sıkılanlara (başta ben) değişik bir seçenek olabilir.
Çoğu insanın bildiğinin aksine bu bitkinin budanması, çiçekler geçtikten sonra (haziran ayında) hemen çiçek altındaki birinci yaprak bitiminden kesilerek yapılır. Böylece bir dahaki seneye daha çok çiçek açması sağlanmış olur. Unutmamalısınız ki şu anda çiçek açmakta olan bütün bitkiler çiçeği açtıktan sonra budanır. Sakın önceden çiçek tomurcuklarını kesmeyin.
Türkiye de çoğu iklimde yaşayabiliyor, kışın -20,30 derecelerde bile bozulmuyor. Nadiren aşırı rutubetten külleme hastalığına yakalanabiliyor. Güneşli bir yere dikeceğiniz leylak, toprakta kireci (beyaz topraklar) sever. Çiçekleri katmerli, yalınkat, mor, beyaz, pembe, alacalı ve krem renginde olabilen bu bitkiyi ister kökten ayırıp, ister çelikleme yöntemi ile yetiştirebilirsiniz. Kökten ayırma, çalı şeklindeki bitkinin kökünden çıkan parçayı ayırma, çelikleme ise dalı kesip köklendirme tozuna batırarak yetiştirme yönteminin adıdır. Köklendirme biraz zor, ama zevklidir.
Tohumdan da bu bitki üretilebiliyor , resimde tohumlar görülebilir. Yine de uğraşmak istemiyorsanız, hazır yetişmiş olan fideleri piyasadan alabilirsiniz.
Haftada bir sulamanız yeterli olacaktır. Leylak çok su isteyen bir bitki değildir. Susuzluğa dayanabildiği için otobanlarda , parklarda bolca kullanılabilir.
İplik ya da kumaş boyama tekniklerinde yapraklar kahverengi ya da yeşil, dallar ise sarı rengi verebiliyormuş.
Murat Pilevneli.
