ÇİM YETİŞTİRME
BİLGİLERİ
Bahçesi olan
herkes yemyeşil, bakımlı bir çime sahip olmak ister. Bir ev en değerli eşyalarla
döşense de halısı, perdesi, döşemesi olmadan dekorasyonu eksiktir ve göze hoş
görünmez. Aynı şekilde çimensiz, toprağın rengi görünen bir bahçe en nadide
bitkilerle dolu olsa da tamamlanmış sayılmaz. Ayrıca çimin bahçeye dekoratif
öneminden çok daha fazla faydaları vardır. 
İyi bakılan bir çim bahçe toprağını
kökleriyle bir ağ gibi sardığı için özellikle meyilli bahçelerde toprak kaybını
önler.
Yağışlı dönemlerde çamurlanmaya ,
kuru havalarda ise toza mani olur.
Bakımı sırasında yabani otlarla
mücadeleyi sağladığı için bahçedeki diğer bitkiler daha sağlıklı büyür.
Gün boyu nefes alan çimler
havayı temizler.
Sıcak yaz günlerinde
bünyesindeki suyu buharlaştırırken bahçenin ısısını birkaç derece düşürerek
ferahlık verir.
Bahçenin ve dışarının
ısısını bizzat ölçerek bunu tesbit ettim.Sıcak bir yaz gününde, güneş altındaki
çimleri elleyin. Buz gibi serin olduğunu göreceksiniz.
Çim ekimi ve bakımı
her safhasında son derece dikkat ve efor gerektirir.
Eksiksiz bir toprak hazırlığı.
Kullanım maksadı, iklim, toprak, hava ve sulama şartlarına en
uygun tohumun tesbiti.
Doğru zamanda, kuralına göre ekim.
Çimler yerleşinceye kadar azami dikkat ve bakım (Çim bu dönemde
çok hassastır. İhmal neticesinde emekler kolayca boşa gidebilir.)
Yetişkin çimlerin yıl boyunca düzenli bakım ve sulanması.
Çim
yetiştirme çiçek, sebze ve ağaç yetiştirmekten daha zordur denilse yeridir.
İhmale hiç gelemez, hemen bakımlı görüntüsünü kaybedebilir. Çim biçme çok zevkli
ama sonu gelmez bir vazifedir. Çim ekilecek alan 10-20 metrekare bir yer ise
biraz gayretle en amatör bahçeciler bile bu işi başarı ile yapabilir. Alan
fazla geniş, şekli gayri muntazam ve toprak fazla bakımsız ise profesyonel
yardım almak lazımdır.
ÇİM TOHUMU
Çim tohumu
tek çeşit veya 3’lü 4’lü 7’li karışım gibi farklı özelliklere sahip tohumlardan
meydana gelen karışımlar halinde satılır. Bu karışımlar hazır alınabileceği gibi
bahçe şartlarına uygun olarak uzman biri tarafından
hazırlanabilir.
Tohum satın
almadan önce bahçe toprağının cinsi tesbit edilmelidir. İklim şartları
önemlidir. Mesela suyun yeterli olmadığı yerde az su isteyen bir çim ekilir.
Ancak iklim yeterince sıcak değilse bu çimler kışın sararır ve kötü gürünür.
Bahçede yoğun bir kullanım varsa mutlaka basılmaya ve çiğnenmeye elverişli
karışımlar kullanılmalıdır.
Bahçede hem
gölge, hem de sürekli güneş gören bölgeler olabilir. Bu durumda birkaç farklı
karışım gerekebilir. Burada yapılacak şey şartları iyice inceleyip not almak,
daha sonrasında tohum satan yerlerde iyi bir araştırma yapmaktır. Açık satılan
tohumlardan ziyade ambalajlı tohumlar tercih edilirse zaten paketin üzerinde
ayrıntılı bir şekilde özellikleri yazar.
Mevcut çim çeşitleri birkaç grupta toplanabilir.
Klasik kadife
görünüşlü çim. Zümrüt yeşili ve ince yapraklıdır. Golf sahalarında, aşırı
çiğnenmeyen zarif bahçelerde kullanılır. Çok kısa (1cm) biçilebilir. Nisbeten
serin iklimleri sevdiği için kış aylarında canlı rengini korur. Yaz aylarında
bol ve düzenli su ister. Bakımı biraz zordur.
Geniş
yapraklı çim. Spor alanları, genel park ve bahçelerde, yoğun insan trafiği olan
ev bahçelerinde kullanılır. Basılmaya dayanıklıdır. Biraz ihmal edilse de çabuk
deforme olmaz. Fazla kısa biçilmez (2-2,5 cm)Bu cinsin kusuru biraz kaba
görünüşlü olmasıdır.
Sıcak iklim çimleri. Bu cinsler sık dokulu,
susuzluğa ve sıcağa çok dayanıklı olurlar. Ancak tamamen güneşli alanlarda
kullanılabilirler. Serin iklimlerde kış aylarında sarı- kahverengi bir renge
bürünür ve bozulabilirler.
Çiçekli
çimler. İçinde çiçekli bitkiler bulunan bakımı kolay, hoş görünüşlü çimlerdir.
Bitkiler çiçekte iken biçilmezler.
Son zamanlarda her ortama uygun çok değişik karışımlar üretiliyor.
İnternet sitelerinden bu konuda geniş bilgi edinilebilir.
RULO ÇİM
Çim ekmenin başka bir yolu hazır yetişmiş
çim rulolarını halı gibi bahçeye döşemektir. Bu çimler profesyonel işletmelerce
özenle yetiştirilir ve yabani ot riski taşımaz. Bahçeye çabucak uyum sağlayarak
kısa zamanda yetişkin bir çim alan haline gelir. Tohumla yetiştirme yapılamayan
yaz veya kış aylarında bu metod rahatlıkla uygulanabilir. Bütün avantajlarına
rağmen epey pahalıya malolduğu da bir gerçektir. Uygulanması pek amatör işi
değildir. Yetiştirici şirket daha önce toprağı işlenip hazır hale getirilmiş
bahçeye kendisi döşer.
ÇİM NE ZAMAN EKİLİR
Yaz ve kış
ayları tohum ekimi için uygun değildir. Çim ilk veya sonbaharda ekilir. Sonbahar
ise en ideal zamandır. Bu mevsimde ekilen çim sıcaklardan etkilenmez. Havalar
serinlediği için fazla uzamaz ve kökünü kuvvetlendirir. Yabani otların
istilasına uğramaz. Güz yağmurları ile bol bol sulanır. İlkbahara kadar ekstra
bakım gerektirmeden yetişkin bir çim haline gelir.
İlkbaharda
toprağı hazırlamak için fazla vakit yoktur. Birden bastıran sıcaklar yeni
çimleri rahatsız eder. Sulama ve biçme işleri çok uğraştırır. Yeni ekilen
çimlere ot ilacı atılması risklidir. Oysa yaz aylarında her yerden yabani ot
tohumu yağar. Taze işlenmiş, bol gübreli toprağa yerleşiverirler. Özellikle
yazlık bahçelerde yeni çimlerin ezilerek yıpranması da
sözkonusudur.
BAHÇENİN ÇİM İÇİN HAZIRLANMASI
Varsa her
türlü inşaat işi bitirilir. Artıklar kaldırılır. Kalıcı bitki ve ağaçlar
dikilir. Çim alanın yekpare olması tercih edilir. Böylesi hem göze hoş görünür,
hem de bakım işleri kolaylaşır. Bitkiler, ağaçlar çimden ayrı olarak kenar
bordürlerine ekilir. Büyük çim alanlarda yer yer adacıklar meydana getirilerek
buralara da gül, mevsimlik çiçek, çalı türü bitkiler
dikilebilir.
DRENAJ
Çim ekilecek
alanın varsa ilk önce drenaj problemi halledilmelidir. Kış boyu su içinde kalan
bir yerde çimler çabucak bozulur. Arazi kazılmadan önce fazla büyük çukurlar
toprakla doldurulmalı, tümsekler indirilmelidir.
TOPRAK HAZIRLIĞI
Çim en güzel
organik maddelerce zengin, killi, kumlu karışım topraklarda yetişir. Toprak
uygun değilse çeşitli maddelerle iyileştirilebilir. Ağır killi topraklara dere
mili ve bolca organik gübre (tercihan koyun gübresi) katılır. Kumlu topraklar da
çiftlik gübresi ilavesi ile su tutar hale getirilebilir.
İlk önce
toprak derince bellenir. Her türlü inşaat artıkları, taşlar, kökler ve yabani
otlar tamamen ayıklanır. Yabani otlar ot ilacı(herbisit) ile yokedilebilir.Ancak
bu oldukça riskli bir iştir. İlacın tesirinin geçmesi için uzun bir süre
beklemek gerekebilir. Zeminin hafifçe meyilli olması problem değildir. Fakat
tümsek ve çukurlar tamamen düzeltilmelidir. Bu işlem tırmıkla yapılabilir. ( Ben
bahçeyi farklı bir yöntemle düzeltmiştim: Bahçeyi iyice tırmıkladıktan sonra
yere yatık duran küçük bir tahta merdivenin iki ucuna sağlam bir ipin uçlarını
bağladım . Bu ipin tam ortasından tutarak toprakta yukarıdan aşağı tarar gibi
çeke çeke dolaştırdım. Bahçenin her tarafına düzenli olarak bunu uyguladım.
)
Toprağı
tavlanması için hiç olmazsa birkaç hafta beklenir.Bahçe tekrar, ama bu defa
metrekareye bir teneke olmak üzere iyice ufalanmış eski çiftlik gübresi ile
beraber kazılır. Hiçbir kesek kalmayıncaya kadar iyice işlenir. Başka bir
tarafta yanmış gübre elenir. Toprağın birkaç gün oturması beklenir. Tahta bir
tokmak veya silindirle toprak bastırılır. Çim ekiminden bir gün önce elenmiş
gübre toprağa 1-1,5 cm. kalınlığında yayılır. Toprak kuru ise yağmurlama
şeklinde sulanır. Ertesi gün tohum ekilir.
ÇİM EKİMİ
Tohumlar
rüzgarsız bir havada metrekareye ortalama 40-50 gram hesabıyla serpilir. Tohumun
dengeli dağılması için bahçe ip gerilmek sureti ile belli bölümlere ayrılabilir.
Bahçenin bir kenarından başlayarak geriye doğru gidilir. Ekimden sonra bahçe
hafifçe tırmıklanır. Tohumları gömmeye çalışmamalıdır. Ekili alan her gün
sabah-öğle- akşam yağmurlama şeklinde sulanır. Tohumlar 3-10 gün içinde
filizlenirler.
Yeni çimlerin
üzerinden silindir geçirmek adettir ancak bu çimlere faydadan çok zarar
verir.
Çimler 8-10
cm. olunca keskin bıçaklı bir makine ile boyunun yarısı kadar kesilir. Daha
sonrakilerde biraz daha kısa tutulur. Yeni çimler çok kısa biçilmemelidir. Bir
ay boyunca toprak daima nemli olacak şekilde sulama yapılır.
Sulama
yaparken yeni çimlere basıp incitmemek için hafif tahtadan uzunca bir kalas
edinilir. Çimlerin üzerine doğru uzatılır ve buna basılır.
SULAMA
Çim sadece
bol su bulunan yerlere ekilebilir. Yazın devamlı, diğer mevsimlerde ise
gerektikçe düzenli olarak sulanmalıdır. Büyük alanlarda otomatik sulama sistemi
kurulması çok iyi olur.
Küçük
alanlarda ise hortumun ucuna takılan püskürtücü ile sulanır. Özellikle yeni
çimler köklerin bozulmaması için hafifçe yağmurlanarak sulanmalıdır.
Çim ne kadar su ister?
Bu havanın
sıcaklığına göre değişir. Çimlerin suya ihtiyacı yeşil renginin donuk bir hale
gelmesinden anlaşılabilir. Sulama için toprağın 2-3 cm kurumuş olması
şarttır.Aşırı sulama yapmaktan da kaçınmalıdır. Fazla su topraktaki besin
maddelerinin çabucak akıp gitmesine ve çimlerin çabucak boy verip köklerinin
zayıflamasına yol açar. Belli aralıklarla doyuncaya kadar su verilmelidir.
Sulama sırasında toprak en az 15 cm derinlikte ıslanmalıdır. Şöyle bir
ıslatmak çime faydadan çok zarar verir. Kökler yeteri kadar derine gidemez ve
çim dış etkilere karşı daha zayıf olur. Sulama sabah veya akşam
yapılmalıdır.
ÇİM GÜBRELERİ
Çim alanlar
sık sulandığı için organik maddelerini çabuk kaybeder. Sağlıklı bir çim için
yılda birkaç kere besin takviyesi yapmak gerekir. Çim gübreleri suni veya
organik olabilir. Mutlaka çimler için hazırlanmış olmalıdır.
Hızlı bir
etki için suda eritilen besinler uygundur. Ancak dozu çok iyi ayarlanmalıdır.
Kullanıldığında çimler birden bire yeşerir. Ama etkisi kısa sürer. Sulama ve
yağmurlarla çabucak yok olur.
Zaman içinde
çözünen granül besinler ise uzun etkilidir. İlkbaharda, yaz başlarında ve
sonbaharda verilir. Aşırı suni gübre toprağın tuzlanmasına ve çim köklerinin az
gelişmesine yol açar. Önerilen dozlar aşılmamalıdır. Aynı özelliklere sahip
organik gübreler kullanılması en iyisidir.
