Herdemyeşil subtropik bir meyve türü olan avokado, dünya üzerinde 5 kıta
ve 50’ye yakın ülkede yetiştirilmektedir. Avokadonun yetiştiricilik alanlarının
sınırlı olması, yüksek besin değerinin ve kendine özgü tadının bulunması
nedeniyle, pazarda yüksek fiyatla alıcı bulmaktadır. İhracat şansı oldukça
yüksek olan bu türün tüketimi, özellikle ekonomik gelir düzeyi yüksek birçok
Batı Avrupa ülkesinde giderek artmaktadır.

Avokado, dünyada birkaç ülkede son derece birbirinden farklı özellik
taşıyan çevrelerde, önemli ticari tarımsal ürün olarak yetiştirilmektedir. Dünya
genelinde avokado, geniş bir sıcaklık dağılımında yetiştirilmekte, subtropikal
ve tropikal çeşitler için farklı sıcaklık istekleri bulunmaktadır. Avokadonun
yetiştiriciliğinin yapılabildiği iklimsel sınır noktaları, İsrail ve Güney
Kaliforniya’da bulunan hemen hemen çöl koşullarından başlamakta, Meksika’nın
tropikal yüksek dağlık alanları ile Güney Afrika ve Avustralya’nın bazı
serin-sisli kuşaklarındaki alanlara kadar devam etmektedir.

Dünya’da 2007 yılı toplam avokado üretim alanı 407.135 hektar ve toplam
üretim miktarı ise 3.363.124 ton olarak kaydedilmiştir. Üretimde ilk sırayı;
Meksika (yaklaşık 1.100.000 ton), Endonezya, A.B.D., Brezilya, ve Kolombiya gibi
ülkeler almaktadır.

Dünya’nın yıllık avokado üretiminin tahmini olarak, 2.0 ile 4.1 milyon
ton arasında değiştiği söylenmektedir. Bu farklı avokado üretim değerlerin
ortaya çıkmasında en önemli sebep olarak, Asya’da Çin ve Endonezya, Güney
Amerika’da Kolombiya ve Brezilya, Afrika’da Etiyopya ve Kongo gibi birkaç ülke
ile diğer avokado üreten bazı ülkelerden güvenilir verilerin alınamaması
gösterilmektedir (bu ülkeler hariç üretim miktarları Tablo 1’de). Toplam avokado
üretiminin yaklaşık 1/3 ‘ünü tek başına üreten ve en önemli avokado üretici
ülkelerden olan Meve.

İkincil bir sebepte,
birçok yerde ticari bahçelerden ziyade, birkaç ağacı olan küçük üreticilerin
bulunması ve verilerinin sağlıklı alınamamasıdır. Diğer bir farklı sebepte,
genelde ağaçların bir yıl bol miktarda ürün verirken ertesi yıl daha az ürün
vererek (periyodisite olayı) istatistik olarak farkı sonuçları meydana
getirmesidir.

Üretimdeki bilgi eksikliğine rağmen, dünya çapında avokado pazarı hızla
gelişmektedir. Bu ülkelerin üretim miktarlarından ziyade, dünya ticaretinde
ithalat ve ihracat bakımından oynadıkları rol daha önemli olmaktadır. Dünya
çapında hacmin yıllık olarak 600.000 ton civarında olduğu tahmin
edilmektedir.

Türkiye’de Avokado
Yetiştiriciliği

Türkiye’de avokadonun ticari yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması
amacıyla; 1970’li yılların başında FAO aracılığıyla, Kaliforniya’dan ‘Fuerte’,
‘Hass’, ‘Bacon’ ve ‘Zutano’ olmak üzere, 4 önemli ticari çeşit getirtilmiştir.

BATEM (NAR-SER) tarafından Antalya ve Alanya koşullarında 1969–1983
yılları arasında tarafından yapılan denemede; ‘Fuerte’, ‘Hass’, ‘Bacon’ ve
‘Zutano’ çeşitlerinin bölgeye adapte olabildiklerini ve çeşide özgü karakterleri
gösterdiklerini belirtilerek, bu çeşitlerin ticari yetiştiriciliklerinin
yapılabileceği sonucu elde edilmiştir. Bu türün yetiştiriciliğinde, Türkiye’nin
Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanların oldukça uygun olduğu belirtilmiş ve
hızla yayılmaya başlanmıştır.

2007 yılında Türkiye’nin toplam avokado üretimi 500 ton ve üretim alanı
toplam 1300 dekardır (Şekil 1).Türkiye’deki avokado üretiminin yaklaşık %
60-65’ı Antalya’da, % 30-35’i Mersin’de ve % 2-5’i diğer illerde (Muğla ve
Hatay) üretilmektedir. 

Türkiye genelinde yaklaşık 20.000 adet avokado ağacı meyve verecek yaşta
bulunmaktadır. Antalya’nın toplam üretiminin yaklaşık % 60’ı Alanya ve Gazipaşa
ilçelerinden karşılanmaktadır.